Aşılı Bağ

Aşılı Fidan

Bugünlerde tüm dünyada bağlar aşılı şekilde dikiliyor. Kök tarafı Amerikan bağ, üst tarafı genelde Avrupa kökenli bağ.

XIX yüzyıl sonunda Avrupa’nın bağları çok büyük zarar gördü. Filoksera adında bir böcek bağ köklerinden beslenerek, bağın ölümüne sebep oluyordu. Araştırmalar yapıldı ve Amerikan bağ kökleri daha dayanıklı olduğu için aşı yapılması önerildi.

Eskiden bağlar, direkt bağ çubuğunun dikilmesiyle çoğaltılıyordu. Aşı yapılıyordu ama çok az: Hızlıca çeşit değiştirmek (şarap piyasasına göre kırmızı veya beyaza geçmek için) veya olgunlaşmayı erkene almak için (yine piyasa ihtiyacı). Filokseranın bağlara zarar vermesiyle aşılı fidan dikme gerekliliği ortaya çıktı ve bağcılıkta fidancılık sektörü doğdu.

Bir bitkinin alt kısmını veya kökünü meydana getirecek alt kısmına Anaç adı verilir. Aşı, bağın karakterini değiştirdiği için aşıda kullanılacak kök kısımın (yani ANAÇ’ın) seçimi çok önemlidir, bir çok parametre dikkate alınmalıdır. Toprak yapısı, üzüm çeşidi, verim, iklim gibi kriterlere göre en uygun Amerikan Anaç seçmek gerekir. Türkiye’de bu zamana kadar daha çok verimlilik arttıran anaçlar (5BB) tercih edildi. Artık yavaş yavaş kalite arttıran anaçlara geçilmeye başlanıyor.

Filoksera’ya dayanaklı 2 adet Amerikan bağ bulundu: Vitis Riparia ve Vitis RupestrisFakat bu 2 bağ her üzüm çeşidine veya her toprağa uymadı. Mesela Denizli-Güney bölgesi çok kireçlidir, bu 2 anaç o bölgeye adapte olmuyor. Bu kireçli topraklar Fransa’da çok yaygın (Champagne, Saint-Emilion, Bourgogne, Chablis, Cognac, …) ve kireçli topraklar için yeni bir Amerikan anaç daha tespit edilmek zorunda kalındı: Vitis BerlandieriMaalesef  Berlandieri kirece dayanıklıydı ama sağlam kök yapamıyordu. Bu neden ile Avrupalı bir çeşit ile çaprazlandı: Chasselas X Berlandieri. Bu anacın adı: 41B, ve şu anda kireçli bölgelerimizde kullanılan en yaygın anaçtır.

Türkiye'de bağcılıkta en çok kullanılan anaç

Türkiye’de bağcılıkta en çok kullanılan anaç

Türkiye’nin doğusunda (Boğazkere bölgesinde) hala direk dikilerek bağlar çoğaltılıyor fakat filoksera zarar veriyor. Yalnız kumsal yapısında olan topraklarda aşı gerekmiyor, Kapadokya gibi.

İçtiğimiz şaraplarda kalite üzerinde anacın etkisi çok önemlidir, baştan çok dikkatli seçilmesi şarttır. Onun için toprak, iklim, verim, üzüm çeşidi, vs gibi kriterler iyi analiz edilmelidir.